Henryk Talar – aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, dyrektor teatrów, prezenter telewizyjny – urodził się 25 czerwca 1945 w Kozach. Po latach tak wspominał swoją rodzinna wieś Kozy, miejsce swojego urodzenia „Okienko babci, z którego obserwowałem świat, jest także bardzo istotnym elementem w tej mozaice wspomnień.”[1] Mimo, że mieszkał w Bielsku, często wracał do domu dziadków, a przyjazdy do Kóz, „zawsze były świętem”. „W dalszym ciągu w środku siebie mam małego chłopca. Kiedyś myślałem, że to wada. Moja dojrzałość jest dojrzałością człowieka, który gdzieś tam na wsi sobie marzył. Marzenie chyba pozostało do końca niezrealizowane i niech tak pozostanie. Spełnione marzenie może być początkiem jakiegoś zakończenia”.[2] Wspominał również „… nie ma rzeczy niemożliwych. Kiedyś byłem przecież małym Heniem, który siedział u babci w Kozach i wyglądając przez okno zastanawiał się, dokąd jadą te wszystkie samochody, skoro we wsi jest tylko jedna ulica … I ten Henio jest teraz znany, trafił do „telewizyjnego okienka”…”[3] „Mój mały wielki świat dzieciństwa dostarczał mi ważnych obrazów, emocji, do dziś trwają we mnie. (…) Jednym z ludzi którzy mnie oszlifowali na samym początku, był na pewno mój wuj, utalentowany plastycznie, o fantastycznym temperamencie i poczuciu humoru. Był „śmierguśnikiem” – jednym z przebierańców, którzy dokazywali po okolicy w Lany Poniedziałek.”[4]
Henryk Talar jest absolwentem Technikum Mechaniczno-Elektrycznego w Bielsku-Białej. Tak wspominał pobyt w szkole – „Zdarzało mi się niekiedy uciekać ze szkolnych lekcji, by recytować wierszyki w śródmiejskim Domu Kultury Włókniarzy. W trakcie jednej z imprez w tej placówce zobaczyłem z przerażeniem na widowni naszego pana od matematyki [Tadeusza Lubowskiego]. W programie tamtej imprezy była recytacja wierszy Gałczyńskiego. Wiedziałem, że następnego dnia ma być w szkole lekcja matematyki. W domu nie mówiłem nic o swoim przerażeniu, sugerując tylko, że trzeba będzie może zmienić szkołę. Ale nie doszło do takiego radykalnego rozstrzygnięcia. Skończyło się na tym, że na każdą kolejną lekcję matematyki przygotowywałem nowy wiersz Gałczyńskiego, bo profesor uwielbiał jego twórczość. Dzięki temu patrzył przez palce na moje niedostatki wiedzy matematycznej.[5] Oprócz Tadeusza Lubowskiego, duży wpływ na późniejsze decyzje miała nauczycielka języka polskiego Bronisława Wójcik, która „doradziła młodemu Talarowi, żeby spróbował swoich sił w szkole aktorskiej. Zachęcony tym podmuchem w skrzydła ze strony nauczycielki wziął udział w egzaminach wstępnych, ale szybko został sprowadzony na ziemię.”[6] Nie zniechęciło go to – znalazł pracę jako maszynista w teatrze, gdzie obserwował pracę aktorów. „Czyściłem buty artystom, biegałem po sporty. W zamian mogłem ich podglądać na scenie” — wspominał.[7]
W latach 1997-1999 Talar kierował Teatrem Polskim w Bielsku-Białej. Foto własne 2025 r.
W 1969 roku ukończył Wydział Aktorski w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. „Rodzice nie chcieli, bym wykonywał tę profesję. Pytali, „co to za zawód?” Dopiero, gdy przywiozłem do domu pierwsze pieniądze mama spojrzała inaczej.”[8] W latach 1997-1999 kierował Teatrem Polskim w Bielsku-Białej. Dorobek teatralny Henryka Talara to ponad sto ról w filmie i telewizji – role, które na stałe zapisały się w polskiej kinematografii – i dwa razy więcej w teatrze.[9] Aktor był wielokrotnie nagradzany, odznaczony m. in. złotym medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2025 r.).
Foto własne, lipiec 2024 r.
Dzięki staraniom członków Kojzkiego Kolektywu Artystycznego w dniu 23 czerwca 2020 r. Rada Gminy Kozy przyjęła uchwałę Nr XVI/148/20 z dnia 23 czerwca 2020 r. w sprawie nadania honorowego obywatelstwa Gminy Kozy dla Henryka Talara, „za działalność aktorską, kulturalną i promowanie naszej miejscowości”.[10]
Uroczystość ze względu na pandemię odbyła się 1 maja 2022 r.
[1] Henryk Talar w Kozach https://kozy.pl/aktualnosci/henryk-talar-w-kozach.html [dostęp 22.06.2026]
[2] Henryk Talar przeprosił Polaków. „Chciałem zakończyć tę rozmowę” https://archive.is/GpSuo#selection-697.1-697.65 [dostęp 22.06.2026]; Jego głos rozpozna każdy Polak! Najpierw czyścił buty artystom, potem stał się jednym z najbardziej charakterystycznych aktorów https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/henryk-talar-kariera-aktorska-tajemnice-skandal-dziecko-corka-pozne-ojcostwo-150143-r1/ [dostęp 22.06.2026]
[3] Henryk Talar w Kozach https://kozy.pl/aktualnosci/henryk-talar-w-kozach.html [dostęp 22.06.2026]
[4] J.w.
[5] Matematyczne perypetie wybitnego aktora. Honorowy obywatel przyjechał do rodzinnej wsi, https://beskidzka24.pl/matematyczne-perypetie-wybitnego-aktora-honorowy-obywatel-przyjechal-do-rodzinnej-wsi/ [dostęp 22.06.2026]
[6] Jego głos rozpozna każdy Polak! Najpierw czyścił buty artystom, potem stał się jednym z najbardziej charakterystycznych aktorów https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/henryk-talar-kariera-aktorska-tajemnice-skandal-dziecko-corka-pozne-ojcostwo-150143-r1/ [dostęp 22.06.2026]
[7] J.w.
[8] Koziańskie Wiadomości, nr 5, 2022,
[9] Henryk Talar https://culture.pl/pl/tworca/henryk-talar [dostęp 22.06.2026]
[10] Uchwała Nr XVI/148/20 z dnia 23 czerwca 2020 r. w sprawie nadania honorowego obywatelstwa Gminy Kozy https://bip.kozy.pl/5850690/dokument/24250 [dostęp 22.06.2026]