Schronisko na stokach Babiej Góry w trakcie budowy, 1904 r. Foto Oravské Múzeum Etnografie Námestovo

Pierwsze schronisko turystyczne w Beskidzie Żywieckim zbudowano na Babiej Górze, pod Głodną Wodą, położone na wysokości 1616 m n.p.m. Zostało wzniesione w latach 1904–1905 z inicjatywy bielskiej sekcji Beskidenverein (BV; Towarzystwo Beskidzkie); niemieckiej organizacji turystycznej, działającej na terenie ówczesnych Austro-Węgier. Wybudowano je na południowym stoku Babiej Góry, będącego wówczas na terenie Węgier. Budynek powstał na gruncie dzierżawionym na okres 30 lat. Położenie schroniska, na znacznej wysokości i w miejscu narażonym na trudne warunki atmosferyczne, wymagało zastosowania odpowiednich rozwiązań konstrukcyjnych.

Informacja o otwarciu schroniska na Babiej Górze. Neues Wiener Tagblatt, nr 140, 1905.

Przed uroczystością otwarcia schroniska prasa niemiecka podawała komunikat Bielsko-Bialskiej Sekcji Towarzystwa Beskidzkiego (Die Section-Bielitz-Biala des Beskidenvereines) o sposobie organizacji uroczystości otwarcia – Podejście może odbywać się albo od strony południowej, z Węgier, albo od strony północnej, z Galicji. Wspólne wyjście odbędzie się w niedzielę o wpół do ósmej rano z Bad Polhora [„Bad Polhora” – dzisiejsza Oravská Polhora na Słowacji, wówczas miejscowość uzdrowiskowa w Królestwie Węgier – przyp mój]. Zgłoszenia, z podaniem wybranej trasy podejścia, należy nadsyłać najpóźniej do 31 [maja] na ręce pana Viktora Starke w Bielsku (Neues Wiener Tagblatt, nr 140, 1905). Uroczyste otwarcie obiektu nastąpiło 11 czerwca 1905 r. Schronisko otrzymało nazwę „Schlesinger-Schutzhaus”, upamiętniającą Wilhelma Schlesingera, zasłużonego działacza Beskidenverein.

Obiekt był czynny przez cały rok. Ze względu na swój niemiecki charakter i związane z tym zasady funkcjonowania nie cieszył się jednak dużą popularnością wśród polskich turystów. Wśród przyczyn wymieniano również stosunkowo wysokie ceny oraz obowiązujący w schronisku język niemiecki. Zaledwie rok po jego otwarciu, w 1906 r., po północnej, galicyjskiej stronie Babiej Góry powstało polskie schronisko na Markowych Szczawinach, zbudowane z inicjatywy Oddziału Babiogórskiego Towarzystwa Tatrzańskiego.

Schronisko „Schlesinger-Schutzhaus” na stokach Babiej Góry. Foto Oravské Múzeum Etnografie Námestovo

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i ustaleniu przebiegu granicy państwowej na Orawie schronisko w 1920 r. znalazło się w granicach Rzeczypospolitej Polskiej. W 1933 r. Dyrekcja Lasów Państwowych we Lwowie zakwestionowała prawo Beskidenverein do gruntu, na którym znajdował się budynek. Spór zakończył się po kilkuletnim postępowaniu sądowym odebraniem nieruchomości Beskidenverein w 1936 r. Od tego czasu schronisko funkcjonowało już jako obiekt polski, nosząc nazwę „Leśnik”.

Widok ogólny schroniska na zboczu Babiej Góry, rysunek. Rok 1931.
Na uwagę zwraca po lewej stronie  zarys wysokogórskich szczytów – który nie odzwierciedlał rzeczywistości. Ze zbiorów własnych.

Charakterystyczną cechą schroniska była duża przeszklona weranda, z której roztaczały się widoki na Orawę, Tatry czy Fatrę. Niestety pod werandą znajdowała się obórka, w której trzymano krowy i drób. Zdarzało się, że goście skarżyli się na nieprzyjemne zapachy … Na piętrze budynku urządzono cztery izby sypialne, w których mogło przenocować łącznie 20 osób (jeden z pokoi przeznaczony był wyłącznie dla kobiet).

Rzut poziomy piwnicy w schronisku na Babiej Górze. Ze zbiorów własnych.
Plan parteru schroniska, na którym zaznaczono m.in. charakterystyczną werandę. Ze zbiorów własnych.
Rzut pietra schroniska na którym urządzono cztery izby sypialne.
Ze zbiorów własnych.
Przekrój pionowy schroniska na zboczu Babiej Góry (podana wysokość 1725 m odnosi się do szczytu Babiej Góry, a nie wysokości na której stało schronisko). Ze zbiorów własnych.

Po zakończeniu II wojny światowej schronisko przez krótki czas było zajmowane przez żołnierzy Armii Czerwonej. Pozostawiony bez właściwej opieki budynek stopniowo niszczał. Został częściowo rozgrabiony i zdewastowany, a elementy drewnianej konstrukcji były wykorzystywane jako materiał opałowy przez miejscową ludność.. Próby uratowania obiektu i przeprowadzenia jego remontu podejmowało Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, jednak nie przyniosły one oczekiwanego rezultatu.  W 1949 r. schronisko spłonęło. Po pożarze pozostały jedynie kamienne fragmenty budynku, które przez kolejne dziesięciolecia przypominały o istniejącym tu niegdyś schronisku. Pozostałości obiektu rozebrano ostatecznie na przełomie lat 70. i 80. XX wieku.

Dziś po schronisku „Schlesinger-Schutzhaus”, późniejszym „Leśniku”, nie pozostał praktycznie żaden ślad. W miejscu dawnego obiektu znajduje się obecnie platforma widokowa, z której można podziwiać panoramę otaczających gór.

Dodaj komentarz