Warunki nauki i pracy w szkole i przedszkolu (budynek tzw. „starej szkoły”) w Kozach w latach 50. pogarszały się, brakowało odpowiedniej ilości pomieszczeń dla wzrastającej liczby uczniów i klas. Nauka prowadzona była na trzy zmiany. W 1957 roku autorzy tygodnika „Kronika” zwracali uwagę na szczególnie antysanitarne warunki panujące w Kozach, apelując by wykorzystać wakacyjną przerwę do potrzebnych remontów[1]. Próbując ratować sytuację w tym samym roku przedszkole w Kozach zostało przeniesione z budynku przy dzisiejszym placu Ks. Kochaja do willi Grabowskich (ul. Krakowska), a dotychczasowy budynek przedszkola zajęła szkoła. Rozważano również możliwość budowy filii szkoły w Małych Kozach, który ostatecznie został odrzucony.[2]
Narzekania na stan szkoły doprowadziły do zapowiedzi budowy w Kozach nowej placówki. Powołano Społeczny Komitet Budowy Szkoły nr 2 pod przewodnictwem Stefana Hankusa. W jego składzie znaleźli się również Władysław Udziela – wójt, Leon Woźnica i Józef Woliński – kierownicy szkół, Władysław Laszczak i inni.[3] Projekt znalazł się w trzyletnim planie pracy nowej Powiatowej Rady Narodowej[4]. Szkoła w Kozach miała być największym obiektem, który wraz z domem nauczyciela, miał kosztować ponad 9 mln zł[5]. Fundatorem szkoły w ramach Ogólnopolskiego Komitetu Budowy Szkół był Wojewódzki Związek Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Katowicach.
Do budowy nowej szkoły tzw. „tysiąclatki” przystąpiono w 1960 r. Szkoła miała stanąć na dawnych polach folwarku dworskiego, będącego wówczas w rękach koziańskiego Kółka Rolniczego. Uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego w obecności przedstawicieli władzy i mieszkańców odbyło się 28 sierpnia 1960 r. Akt erekcyjny kończył się słowami; „Społeczeństwo miejscowe jest wdzięczne Władzom Polski Ludowej i Fundatorowi i postanawia włączyć swój wysiłek w dzieło budowy”. [6]Wznosili ją koziańscy murarze, a prace trwały niespełna dwa lata. Ukończono ją w 1962 r. i w jej murach znalazła siedzibę Szkoła Podstawowa nr 2.
Tytuł artykułu o otwarciu szkoły w Kozach w Kronice Beskidzkiej nr 48, 1962 r.
Nową szkołę tzw. Tysiąclatkę uroczyście otwarto 25 listopada 1962 roku[7]. Po pożegnaniu starej szkoły, liczna młodzież i mieszkańcy w pochodzie, przy dźwiękach orkiestry, przeszli pod nowy gmach. Na uroczystość przybyli między innymi członek Biura Politycznego i I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach tow. Edward Gierek, sekretarz KW tow. Zdzisław Grudzień, zastępca przewodniczącego Prezydium Woj. Rady Narodowej tow. Władysław Raczyński, kurator Śląskiego Okręgu Szkolnego tow. Wincenty Świątek i prezes Woj. Związku Gminnych Spółdzielni Józef Dziurasz Obok I sekretarza Komitetu Powiatowego w Bielsku-Białej tow. Mariana Drewniaka, sekretarza Józefa Bartoszka, przewodniczącego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Antoniego Kobieli, udział w uroczystościach wzięli również przedstawiciele organizacji politycznych i społecznych powiatu[8]. Szkołę otworzył Edward Gierek. Posiadała ona 11 klas lekcyjnych, pracownie naukowe, salę gimnastyczną i aulę. Obok szkoły trwała jeszcze budowa Domu Nauczyciela. Rok później rozpoczęły się prace przy budowie boiska sportowego, które miało być uzupełnieniem szkoły[9]
Wraz z otwarciem szkoła otrzymała patrona, którym został Stanisław Staszic. Pierwszym kierownikiem nowej szkoły został Józef Woliński.
[2] Z dziejów parafii Świętych Szymona i Judy w Kozach, Kraków 1998, s. 231
[3] Władysław Skoczylas, Podbeskidzka wieś Kozy. Okres po drugiej wojnie światowej, Kozy 2012, s. 101
[6] Władysław Skoczylas, Podbeskidzka wieś Kozy, s. 102
[7] W monografii Z dziejów parafii Świętych Szymona i Judy Tadeusza, Kraków 1998 podana jest data 23 listopada, s. 231
Zobacz również na stronie oprzeszlosci.pl
Szkoła Podstawowa nr 2 w Kozach. Początki.
Koziańskie detale – exlibris „tysiąclatki”