Dawniej i dziś – kapliczka św. Jana Nepomucena w Pisarzowicach

Na przełomie XVIII i XIX wieku przy skrzyżowaniu lokalnych dróg, nieopodal dworu wzniesiono kapliczkę św. Jana Nepomucena z figurką św. Floriana na szczycie. Ufundowana została przez dziedzica Stanisława Prusa Jezierskiego. Wybór świętego oraz miejsca nie był przypadkowy. Jan Nepomucen był jednym z najbardziej znanych i „popularnych” świętych. O czym do dziś świadczą jego liczne wizerunki, które stawiane były np.  przy rozstajach dróg czy w miejscach przepraw rzecznych i mostów. Jest patronem m. in. spowiedników, szczerej spowiedzi ale również tonących. Wzywany był jako orędownik podczas powodzi. Dawniej odbywały się przed nią nabożeństwa odpustowe.

Kapliczka miała formę smukłej, murowanej i otynkowanej budowli tzw. typu domkowego. Jej prostą bryłę nakrywał wysoki, stromy dwuspadowy dach, zakończony od frontu trójkątnym szczytem, co nadawało kapliczce wyraźnie wertykalny, historyzujący charakter. W górnej części szczytu widoczna jest niewielka, prostokątna płycina z datą odnowienia kapliczki 1926. W centralnej części fasady znajduje się duża, półkoliście zamknięta i przeszklona wnęka, w której umieszczono figurę św. Jana Nepomucena. Na kalenicy dachu ustawiono dodatkowo figurę św. Floriana, umieszczoną na wysokim, dekoracyjnym postumencie. Kapliczka stanowiła ciekawy przykład połączenia tradycyjnej formy ludowej kapliczki wnękowej z elementami architektury nawiązującymi do neogotyku.

Charakterystyczna dla kapliczki była – i jest do dziś – nietypowa, dwupoziomowa kompozycja, łącząca w jednym założeniu wizerunki św. Jana Nepomucena i św. Floriana.

Obecnie kapliczka nadal stoi w miejscu starszego obiektu, przy skrzyżowaniu dróg – dziś to ul. Św. Floriana i Pańskiej, przylegając tylną ścianą do ogrodzenia byłego dworu.

W latach 60. XX wieku oryginalna figura świętego została oddana do konserwacji. Niestety nie wróciła już na swoje miejsce. Pojawiły się domysły, że została skradziona zaraz po jej odmówieniu.  W zamian w kapliczce ustawiono figurę Maryi. Dziś wewnątrz stoi figura Jana Nepomucena, ale nie jest to niestety oryginał ani jego kopia, a wizerunek w innej formie.

Sama kapliczka również przeszła daleko idącą przebudowę, do tego stopnia, że w praktyce można mówić o powstaniu nowego obiektu na miejscu poprzedniego. Obecna budowla nakryta jest masywnym dachem dwuspadowym o szeroko wysuniętych okapach, które w istotny sposób zmieniły proporcje i sylwetkę kapliczki. Współczesny obiekt nawiązuje do poprzednika przede wszystkim poprzez zachowanie jego lokalizacji, zasadniczego układu oraz podstawowej idei kapliczki z dwuspadowym dachem i frontową wnęką. Nie jest jednak wiernym odtworzeniem dawnej budowli.

Starsza kapliczka charakteryzowała się smukłą, bardziej wertykalną sylwetką i wyraźniej zaznaczonym historyzującym charakterem. Jej wysoki, stromy dach oraz trójkątny szczyt nadawały bryle lekkość i strzelistość. Współczesna realizacja ma natomiast formę bardziej masywną i rozłożystą, przede wszystkim za sprawą szerokiego dachu o głęboko wysuniętych okapach. Szczególnie widoczna jest zmiana sposobu rozwiązania zwieńczenia. W dawnej kapliczce figura św. Floriana była integralnie związana z jej architekturą – ustawiono ją na wysokim postumencie wyrastającym bezpośrednio z kalenicy dachu. Obecnie figura została umieszczona ponad dachem i osłonięta oddzielnym daszkiem ochronnym, stanowiącym już samodzielny element konstrukcyjny.