
Historia ruchu spółdzielczego w Kozach sięga XIX wieku. Już przed I wojną światową rozwijały się tu różne formy samoorganizacji gospodarczej mieszkańców, a w okresie międzywojennym działalność spółdzielcza przeżywała swój rozkwit. Przed 1939 r. prężnie funkcjonowała m.in. Kasa Stefczyka, która zapewniała miejscowej ludności m. in. dostęp do kredytów, wspierając rozwój rolnictwa, rzemiosła oraz drobnego handlu. Dynamiczny rozwój ruchu spółdzielczego został przerwany przez wybuch II wojny światowej i lata okupacji, które doprowadziły do zahamowania działalności wielu lokalnych organizacji społecznych i gospodarczych.
Po zakończeniu wojny rozpoczęto odbudowę życia gospodarczego. W 1946 r. z inicjatywy miejscowych działaczy spółdzielczych powołano do życia Spółdzielnię Rolniczo-Handlową „Dobrobyt” z odpowiedzialnością udziałami. Jej siedziba mieściła się w budynku nr 618 (wzniesionym w 1929 r. przez koziańskiego rzeźnika Karola Miodońskiego, obecnie ul. Kościelna 12). „Dobrobyt” stanowił kontynuację przedwojennych tradycji spółdzielczych, odpowiadając jednocześnie na potrzeby odbudowującej się po wojnie społeczności.
Równolegle kształtował się nurt spółdzielczości związany z tworzoną przez nowe władze siecią Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, związanej z początkami nowej władzy i jednoczesnym organizowaniem życia gospodarczego i spółdzielczego na wsi. W ramach prowadzonej w pierwszych latach powojennych polityki centralizacji ruchu spółdzielczego, w latach 1951–1952 Spółdzielnia Rolniczo-Handlowa „Dobrobyt” została zlikwidowana, a jej majątek i działalność przejęła Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska”. Tym samym zakończył się krótki, lecz ważny etap funkcjonowania niezależnej koziańskiej spółdzielni, rozpoczynając okres działalności podporządkowanej ogólnokrajowemu systemowi spółdzielczości wiejskiej.
Na zdjęciu sklep „U Miodońskich” Spółdzielni Rolniczo-Handlową „Dobrobyt”. Przy wejściu stoi Wanda Chrobak Dawidek. Fotografia ze zbiorów prywatnych Marka Woźniaka.
