Po długim okresie kiedy właścicielami majątku w Kozach byli Jordanowie w 1857 r. majątek został wystawiony na sprzedaż. Nowym właścicielem został bogaty kupiec z pobliskiej Białej Carl Joseph Humborg.

Carl Joseph Humborg
Foto geni.com z albumu Ireneusza Honkisza

Urodził się 20 lutego 1803 w Białej, zmarł 27 lutego 1886 w Hałcnowie, pochowany został na cmentarzu ewangelickim w Białej. Był synem syndyka miejskiego (funkcja zbliżona do sędziego w magistracie) Franza Carla Humborga i Heleny Dorothei Lang. Małżonką Carla Josepha była Johanna Augusta z domu Meyer – zmarła w Kozach w 1869 r. Małżeństwo doczekało się pięcioro dzieci: Johanna Karolina (ur. 1828), Karl Johann (ur. 1830), Bertha Amalia (1831), Wilhelmine Auguste (ur. 1833) oraz Malvine Louise (ur. 1834). [1]

Był znanym kupcem w Białej oraz właścicielem ziemskim, a majątek zgromadził głównie na handlu żelazem. Był właścicielem dworu w Hałcnowie, a majątek nabył od Jana Górniaka właściciela Pisarzowic w 1856 r. (obecnie pałac – zwany również od pierwszych właścicieli „dworem Pruszyńskich” to klasztor). Po śmierci Humborga dwór przypadł jego córce Berthcie Amalii, zamężnej z Ignacym Czeczem de Lindenwald.[2] W 1849 r. Humborg kupuje majątek w Łodygowicach od Rudolfa Teodora Seelingera, szybko go odsprzedając. Ponownie nabył go w 1851 r. by ostatecznie odsprzedać w 1866 r.) [3] Był również właścicielem majątku w Bieżanowie k. Krakowa. Majątek ten położony w ówczesnym cyrkule bocheńskim zakupił w 1846 r. za sumę 65 tys. złp.) [4].

Humborg był wyznania ewangelickiego, z jego inicjatywy w 1859 r. do pałacu w Kozach została dobudowana neogotycka kaplica z wieżą.

Dawna kaplica dobudowana do koziańskiego pałacu przez Carla Josepha Humborga. Foto własne, maj 1923 r.

Koziański majątek przekazał swojej córce Malvine Louise, która w 1860 r. wyszła za mąż za Stanisława Kluckiego (1827–1897), pochodzącego z Cieszyna ze spolonizowanej rodziny o morawskich korzeniach.

Carl Joseph Humborg (1803 -1886).
Jacek Kachel, Dawniej niż wczoraj. Zdjęcie za: Parafia ewangelicka w Białej, foto J. Witalińska
Cmentarz ewangelicki w Białej, grób rodzinny Humborgów.
Foto Internetowa baza osób pochowanych [dostęp 23.07.2026]
Cmentarz ewangelicki w Białej, grób rodzinny Humborgów.
Foto Internetowa baza osób pochowanych [dostęp 23.07.2026]

[1] Ewa Janoszek, Monika Zmełty, Cmentarz Ewangelicki w Białej, Bielsko-Biała 2004, s. 133; Jacek Kachel, Historia Łodygowic (26) w; „Nasz Czas. Parafia Rzymsko-Katolicka św. Szymona i Judy Tadeusza w Łodygowicach” nr 5, 31 stycznia 2010 r.

[2] Władysław Mirota, Dzieje oświaty w Hałcnowie, Bielsko-Biała 2018, s. 45

[3] Jacek Kachel, Historia Łodygowic (26) j.w.

[4] Kazimierz Karolczyk, Dzieduszyccy. Dzieje rodu. Linia poturzycko-zarzecka, Akademia Pedagogiczna im. KEN w Krakowie, Prace Monograficzne nr 298, Kraków 2000, s.88 [dostęp 22.05 2026]

Dodaj komentarz