Nieistniejący dom nr 316 w Kozach tuż przed rozbiórką. Fotografia oryginalna z lat 90. XX w.
Z archiwum Krzysztofa Laszczaka

Na fotografii widzimy niewielką, ubogą, drewnianą chałupę wiejską w Kozach. To nieistniejący dziś dom nr 316, rozebrany w latach 90. XX wieku, który stał przy ul. Brzozowej. Ostatnimi jego właścicielami byli Aniela (1903-1988) i Dominik (1910-1989) Honkiszowie. Budynek reprezentował typ skromnego domu łączącego funkcje mieszkalne i gospodarcze pod jednym dachem. Dom stał bardzo blisko drogi, od której oddzielał go jedynie prosty, drewniany płotek. Otaczała go bujna zieleń – wysokie drzewa i swobodnie rosnąca roślinność. Z tyłu domu płynęła rzeczka Czerwonka. Dach domu pokryty był papą – można sobie wyobrazić, że wcześniej był gontowy, a może nawet słomiany -zmieniany wraz z upływem czasu, możliwościami finansowymi i bieżącą potrzebą. Ściany wykonane były z drewna, częściowo oszalowane deskami. Na fotografii widać wyraźne ślady zużycia materiału: nierówności, spękania, przebarwienia, miejscami odkształcone elementy konstrukcji. Elewacja jest skromna, pozbawiona dekoracji, z małymi oknami osadzonymi stosunkowo nisko — we wnętrzu zapewne panował półmrok.

Całość sprawia wrażenie zabudowy wielokrotnie naprawianej. To dom budowany nie dla efektu, lecz dla przetrwania dawnych mieszkańców. Budynek ten jest dziś już tylko wspomnieniem, śladem dawnego świata, który jeszcze niedawno był zwyczajny i oczywisty, a dziś stał się historią.

Przed opustoszałym domem stoi Kozianin Walenty Tomalik (1914-2000; nie był właścicielem budynku).

Dodaj komentarz