Tzw. „stara droga” w Kozach to dzisiejsze ulice Kęcka i Jana III Sobieskiego. Dawniej był to główny szlak komunikacyjny prowadzący ze wschodu na zachód, przebiegający przez wieś i łączący ją z sąsiednimi miejscowościami. Przy takich ważnych traktach powstawały karczmy i zajazdy, które zapewniały podróżnym możliwość odpoczynku, posiłku czy wymiany koni. Przy obecnej ul. Jana III Sobieskiego znajdowała się należąca do dóbr dworskich karczma „Pod Wołem”. Zachowały się dokumenty potwierdzające jej funkcjonowanie już w 1785 r., choć pierwsza karczma w tym miejscu mogła istnieć znacznie wcześniej. Budynek oznaczony był numerem 137. Nazwa „Pod Wołem” prawdopodobnie nawiązywała do bydła przepędzanego tędy na okoliczne targi. Zmiana przebiegu głównego ruchu drogowego po wybudowaniu nowej drogi, tzw. „cesarki”, spowodowała stopniową utratę znaczenia dawnego traktu, a tym samym również karczmy „Pod Wołem”.
Foto Adolf Zuber, 1967 r.
Karczma należała do charakterystycznych murowanych budynków, jakie powstawały w Kozach na przełomie XVIII i XIX w., w okresie, gdy właścicielami dóbr koziańskich byli Jordanowie. Był to solidny budynek o grubych murach i sklepionych piwnicach. Przy głównym wejściu znajdowały się tzw. wysiodki, czyli murowane siedziska służące oczekującym lub odpoczywającym przed wejściem. Do zespołu karczmy należały również wozownia, stajnie i stodoła, które z biegiem czasu były przebudowywane. Nie zachował się także mur otaczający podwórze zajazdu.
Źródła pozwalają odtworzyć przynajmniej częściowo dzieje karczmy i osób związanych z jej prowadzeniem (podstawowe dane wg opracowania Adolfa Zubera). W latach 1786–1815 karczmę jako karczmarz i propinator prowadził Sebastian Handzlik (termin „propinator” odnosił się do osoby posiadającej prawo do prowadzenia wyszynku napojów alkoholowych, często dzierżawione od właściciela dóbr). W drugiej połowie XIX w. jej właścicielem został Moryc Grauer, żydowski kupiec zajmujący się m.in. handlem materiałami budowlanymi. Jego znaczącą pozycję ekonomiczną w lokalnej społeczności potwierdza spis z 1861 r., w którym został wymieniony jako podatnik płacący najwyższy podatek w Kozach po właścicielu miejscowych dóbr. Moryc Grauer zmarł w Kozach w 1877 r., w wieku 69 lat. Od 1894 r. karczmę dzierżawił Jan Lasek (1862–1928?), były lokaj dworski. Prowadził ją do 1911 r. Rok później, w 1912 r., Czeczowie, ówcześni właściciele dóbr koziańskich, sprzedali budynek Ignacemu Bugajskiemu (1861–1936), kierownikowi dworskich wapienników. W 1928 r. nieruchomość przejął jego syn Tadeusz Bugajski (1906–1975).
Od 1912 r. obiekt nie pełnił już funkcji karczmy, lecz został przekształcony w sklep. Działał on pod szyldem „I. BUGAJSKI”. Adolf Zuber podaje, że w późniejszym okresie dzierżawcami sklepu byli m.in. Bartoszewski i Szafran, a w latach 1937–1939 sklep prowadził Józef Dawidek.
W okresie II wojny światowej działalność sklepu została przerwana. Tadeusz Bugajski wraz z rodziną, liczącą siedem osób, został przez władze niemieckie wysiedlony. Po zakończeniu wojny w budynku ponownie prowadzono działalność handlową – sklep przejęła Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska”.
Dawna karczma „Pod Wołem”, oznaczona obecnie adresem ul. Jana III Sobieskiego 43, zachowała się do czasów współczesnych. Jej dzieje odzwierciedlają przemiany zachodzące w Kozach na przestrzeni ponad dwóch stuleci: od funkcjonowania przy ważnym szlaku komunikacyjnym jako karczma i zajazd, poprzez zmianę funkcji na handlową, aż po współczesne wykorzystanie budynku.